• Het huis waar indertijd de familie Pel woonde aan de Prins Hendrikstraat 139 te Zaandam.

    AANGELEVERDE FOTO

Twee nieuwe huizen met een oorlogsverhaal opengesteld

ZAANDAM Het project Open Joodse Huizen – Huizen van Verzet is sinds 2012 uitgegroeid tot een belangrijk en herkenbaar herdenkingsproject over de Tweede Wereldoorlog. Het 4 en 5 mei Comité Zaanstad doet voor het derde jaar mee en heeft de bewoners van negen huizen bereid gevonden hun huis open te stellen om het verhaal van het huis in de Tweede Wereldoorlog te vertellen. Een van die huizen is het huis van Bettina Drion op het adres Prins Hendrikstraat 139 in Zaandam.

Sylvia van Essen

Bettina woont sinds 2010 op Prins Hendrikstraat 139 en legde de laatste hand aan haar tweede boek, een verhaal over de WO II, toen ze het verhaal van Geertje Pel-Groot hoorde. ,,De familie Pel woonde met vier kinderen tijdens de oorlog in dit huis,'' vertelt Bettina. ,,Er werd een Joodse baby, Marion Swaab, bij het gezin ondergebracht, waarvan de vader nog voor haar geboorte naar Zwitserland vluchtte en haar moeder kort na de bevalling, zonder baby Marion, haar man achterna reisde. Het babymeisje groeide de eerste jaren van haar leven op in Zaandam, bij de familie Pel.

De vlucht van Marions moeder strandde in kamp Dossin in het Belgische Mechelen. Eén van de kampbewaarders (een SS'er) meende het goed met haar en voorkwam dat ze op transport naar Auschwitz gezet werd door haar een baantje in het kamp aan te bieden. Marions moeder aanvaardde het aanbod waardoor zij de oorlog overleefde,'' aldus Bettina. Ze vervolgt: ,,Marion groeide op binnen het gezin Pel waar men naar de buitenwereld toe deed lijken alsof het de baby was van Trijntje, de oudste dochter van het gezin, die inmiddels verkering had. Een NSB'er die aan de overkant van de straat woonde vermoedde dat dit verhaal niet klopte en verraadde het gezin. Geertje Pel moest zich met Marion melden in Amsterdam. Ze nam Trijntje mee. Samen liepen ze, met Marion in de kinderwagen, naar de pont. Onderweg nam Geertje Marion uit de wagen en gebood Trijntje het meisje mee te nemen naar een vooraf geregeld adres. Geertje meldde zich met een lege kinderwagen bij de Sicherheitsdienst in Amsterdam en heeft haar gezin nooit meer gezien. Ze is op transport gezet en heeft kamp Ravensbrück niet overleefd.''

Bettina vertelt verder: ,,Na de oorlog keerden de moeder en vader van Marion terug naar Nederland. De Joodse mensen hadden als gezin de oorlog overleefd. Maar een liefdevolle jeugd was Marion niet gegund, de oorlog bleef haar achtervolgen. Op momenten dat ze haar best niet deed op school of anderszins niet aan de verwachtingen van haar ouders voldeed kreeg ze van haar ouders te horen dat een vrouw haar leven had geofferd voor haar.''

In 2013 hebben Geertje (postuum) en Trijntje de onderscheiding 'Rechtvaardige onder de Volkeren' van het Israëlische Holocaustinstituut Yad Vashem in Jeruzalem ontvangen voor hun moedige daden van verzet.

Bettina heeft met Hans van den Pol over het leven van Marion Swaab een roman geschreven gebaseerd op dit verhaal. Maar ook hoe goed en fout in de Tweede Wereldoorlog tegenover elkaar stonden. Het boek, 'De engel en de adelaar' is in 2015 verschenen en heeft inmiddels een derde druk. ,,Ik voel me vereerd dat ik in het huis van een verzetsheldin woon,'' antwoordt Bettina op de vraag wat deze geschiedenis met haar als bewoonster doet. ,,Ik woonde hier nog maar kort, ongeveer een half jaar, dat ik er over hoorde,'' herinnert Bettina zich. ,,Dat was door de opnames van de documentaire 'Monumenten spreken'. Samen met Hans van den Pol, een van de initiatiefnemers van deze documentaire, heeft zij met Marion gesproken en met de nazaten van de familie Pel waardoor we dit verhaal vrij gedetailleerd kennen.''

Bettina Drion en Hans van den Pol signeren op verzoek hun boek 'De engel en de adelaar'.

Een uitgebreide versie van dit verhaal én het verhaal van bewoners van nog acht Zaanse huizen van verzet wordt op 4 mei vertelt.

Meer informatie is te vinden op www.openjoodsehuizen.nl en www.4en5meizaanstad.nl.

ADRESSEN

[De negen opengestelde adressen waarbij lezingen plaats hebben op de volgende tijden:

[Zuideinde 20, Koog aan de Zaan 12.00 uur en 13.30 uur

[J.J. Allanstraat 184, Westzaan 11.00 uur en 13.30 uur

[Kerkbuurt 15, Westzaan 11.00 uur en 13.30 uur

[Zaanweg 73, Wormerveer 10.30 uur en 13.30 uur

[Botenmakerstraat 108, Zaandam 10.30 uur, 12.00 uur en 13.30 uur

[Botenmakerstraat 82, Zaandam 10.30 uur, 12.00 uur en 13.30 uur

[Saenredamstraat 27, Zaandam 10.30 uur, 12.00 uur en 13.30 uur

[Prins Hendrikstraat 139, Zaandam 10.30 uur, 12.00 uur en 13.30 uur

Stationsstraat 82, Zaandam 10.30 uur, 12.00 uur en 13.30 uur.