• Free Fotografie

Interview

Zo af en toe wordt je als journalist zelf ook nog weleens ondervraagd. Nee, niet door de veldwachters, maar door collega's die van alles willen weten omdat er toevallig een nieuw boek of bundeltje van je verschenen is.
In deze tijden waarin alles waargebeurd schijnt te moeten zijn, waarin de verbeelding bijna geen kans meer krijgt, waarin het journaille en het grootste gedeelte van het publiek smullen van smeuïge verhalen over vergane glorie, het liefst van Bekende Mensen, is de meest voorkomende, best wel een beetje verlekkerd gestelde vraag: 'Is het autobiografisch?' Zeker wanneer het boek gaat over vechtscheidingen, stukgelopen financiën of misbruik van middelen die het bewustzijn verruimen dan wel beperken.

Op schrijver dezes is alleen de kwalificatie 'bonte hond' van toepassing. Gelukkigerwijs. Ik leid een gevarieerd, maar rustig leven, ben geen gewezen voetballer die in een zwart gat is gevallen, geen muzikant (meer) die de tournee- en optreedstress dient te verzachten, geen tv-persoonlijkheid die kampt met verrimpeling, en die derhalve in een rap tempo terzijde wordt geschoven. Dus hoe kan een presentator van een radioprogramma afgelopen week – die een minuut van tevoren heeft gezegd dat hij het boek niet heeft gelezen – anders openen dan met: 'Vertel eens even waar je roman over gaat.'

Jaren eerder heb ik met het antwoord op dezelfde vraag weleens de interviewer van de microfoon weggehouden en een beetje uit vergelding een half uur zendtijd volgekletst. Maar je wordt wat ouder en toch wat minder rebels, dus je geeft ditmaal braafjes een samenvatting. Ook de autobiografievraag die er op volgt, beantwoord je met een uitleg over wat literatuur nu eigenlijk is. Dat je als schrijver een perspectief kiest, dat je je inleeft in een bepaalde situatie, probeert vast te leggen hoe intermenselijke relaties werken. Dat je al je ervaringen probeert te verwerken. Dat een roman op z'n best een mozaïek is. De presentator reageerde op geen enkele voorzet, gebruikte geen enkel bruggetje naar een volgend onderwerp dat binnen het schootsveld van het boek bleef.
Het werd zo langzaam een vragenslagveld. Hij wilde weten wie ik de beste Nederlandse en wie de beste buitenlandse schrijver vind. Van welke soort films ik houd, of ik bepaalde favoriete acteurs heb. Daarna informeerde hij naar mijn lievelingskleur en mijn lievelingseten en welke dag ik eigenlijk van de week prefereer. 'Om te schrijven?' 'Ja, bijvoorbeeld.' Zwaarwegende kwesties, die overdenking behoeven.